Jednostki

Drużyna a Szczep

W Związku Harcerstwa Polskiego podstawową jednostką organizacyjną jest drużyna. Drużyna (lub gromada zuchowa) składa się z zastępów (w gromadzie – z szóstek), do których należą najczęściej osoby w podobnym wieku. Drużynę prowadzi drużynowy z pomocą przybocznych i – pośrednio – zastępowych. W dobrze działającej jednostce system ten jest sprawny, kompletny i w dużej mierze autonomiczny. Można by więc zapytać: po co łączyć drużyny w szczepy? Czy nie przynosi to więcej problemów niż korzyści? W dzisiejszym artykule spróbujemy odpowiedzieć na te – i inne – pytania, które od czasu do czasu stawiają sobie doświadczeni funkcyjni i instruktorzy. 

Szczep to kilka drużyn, zwykle w różnych pionach (grupach wiekowych). Modelowy szczep mógłby składać się z gromady zuchowej, drużyny harcerskiej, drużyny starszoharcerskiej, drużyny wędrowniczej, kręgu instruktorskiego i kręgu seniorów – choć oczywiście układ może być inny. W praktyce działanie szczepu opiera się na czterech elementach: przekazywaniu ludzi do kolejnych jednostek, wspólnej „polityce” kadrowej,  wspólnych przedsięwzięciach programowych oraz pracy z wędrownikami.

Przekazywanie ludzi. Każdy zuch w pewnym momencie przestaje być zuchem – idzie do czwartej klasy i wchodzi w wiek harcerski. Każdy harcerz przestaje mieć 10-13 lat, każdy harcerz starszy dorasta, żaden wędrownik nie ma wiecznie 16-18 lat. Rola szczepu polega na tym, by taki wyrastający ze swojej metodyki zuch, harcerz czy HS nie musiał odchodzić „do cywila” ani nudzić się na zajęciach nieodpowiednich dla swojego wieku. Jeśli szczep składa się z drużyn wszystkich pionów, wtedy przepływ ludzi jest płynny i nie wiąże się z koniecznością wychodzenia na zewnątrz – do innego otoczenia i innych zwyczajów. Szczep to wspólnota kolejnych „stopni wtajemniczenia”, a wchodzenie na każdy kolejny stopień oznacza rozwój i nowe wyzwania. Często przekazywanie ludzi wiąże się ze specjalną obrzędowością, co czyni moment przejścia wspomnieniem na całe życie. A jeśli któryś pion wciągnął nas całkowicie i nie chce wypuścić, może warto powrócić do niego w nowej roli – funkcyjnego, przybocznego, drużynowego? (…) Kadra szczepu – funkcyjni, przyboczni, drużynowi – powinna być zespołem, który potrafi współpracować i wzajemnie się wspierać. Na czele tego zespołu stoi komendant szczepu – lider, koordynujący wspólną pracę, dostrzegający możliwości i problemy kadry, odpowiadający na potrzeby, motywujący. Zgranie kadry decyduje o wspólnocie całego szczepu, o tym, jaki stosunek do siebie nawzajem będą mieli członkowie poszczególnych drużyn, w jakim stopniu będą oni angażować się w działania szczepu. Kadra może wypracować to, co spaja szczep: elementy obrzędowości, system motywacji, wspólne działania.

Wspólne przedsięwzięcia programowe. Razem działa się lepiej, bardziej, skuteczniej! Można na przykład pojechać całym szczepem na obóz, co pozwala na lepsze gospodarowanie finansami, łatwiejsze pozyskanie sprzętu, zaplecza, uczestników i kadry, opracowanie atrakcyjnego programu, zacieśnienie więzi, nawiązanie nowych przyjaźni. Wspólne akcje integrują, dostarczają nowych wrażeń i doświadczeń, umożliwiają współzawodnictwo, zwiększają możliwości, motywują… I zapadają w pamięć.

źródło: wodagorylas.pl

Zobacz czym zajmują się szczepy w naszym hufcu: